ADA NIAT JAHAT
MADANI NAK
WAJIBAKAN
RAKYAT BELI
INSURAN UNTUK
RAWATAN
DI KLINIK DAN
HOSPITAL
KHALAS
Dana awam bukan untuk menjamin keuntungan pihak swasta
PENJAGAAN kesihatan ialah keperluan asas rakyat, jaringan keselamatan sosial dan tanggungjawab teras sesebuah kerajaan, bukannya satu bentuk kemewahan atau kehendak.
Apabila timbul perbincangan mengenai insentif, subsidi atau pengaturan kewangan melibatkan hospital swasta, satu prinsip utama mesti menjadi panduan dasar, iaitu duit rakyat perlu digunakan dengan keutamaan — dalam konteks ini — untuk memperkukuh perkhidmatan kesihatan awam.
Jika perlu bergantung kepada sektor swasta, ia sepatutnya bersifat sementara, dikawal ketat dan direka untuk manfaat rakyat, bukannya untuk menstabilkan keuntungan hospital swasta.
Institusi kesihatan awam wujud dengan tujuan yang jelas. Ia memastikan akses kepada rawatan tidak ditentukan oleh tahap pendapatan. Hospital dan klinik kerajaan menanggung beban merawat majoriti rakyat, sama ada golongan berpendapatan rendah hingga kelas menengah, dari pekerja bandar hingga masyarakat luar bandar. Namun realitinya, kemudahan ini sering berdepan kesesakan, tempoh menunggu yang panjang, kemudahan terhad dan kakitangan yang sudah terbeban. Semua keadaan ini bukan alasan untuk menidakkan sistem sedia ada, sebaliknya petanda bahawa sistem ini memerlukan pelaburan yang lebih besar, pengurusan yang lebih cekap dan komitmen politik yang lebih kukuh.
Apabila duit rakyat digunakan untuk membolehkan pesakit mendapatkan rawatan di hospital swasta, pasti wujud kebimbangan yang wajar. Tanpa kawalan yang jelas, langkah sebegini boleh menjadikan duit rakyat sebagai aliran pendapatan tetap kepada hospital swasta. Secara tradisi, hospital swasta melayani mereka yang mampu membayar kos lebih tinggi. Jika duit rakyat melalui skim ini digunakan untuk menanggung caj swasta tanpa kawalan harga yang ketat, hasilnya mungkin bukan keadilan kesihatan yang lebih baik. Sebaliknya, beban kos diletakkan pada rakyat tetapi keuntungan kekal milik swasta.
Ini bukanlah menidakkan peranan hospital swasta. Dalam keadaan tertentu, kerajaan mungkin berdepan isu kapasiti mendesak seperti kekurangan pakar, lambakan kes pembedahan tertangguh atau lonjakan permintaan perkhidmatan. Dalam situasi begini, kerjasama sementara dengan hospital swasta boleh membantu mengurangkan masa menunggu dan memastikan pesakit menerima rawatan tepat pada masanya. Namun, ini perlu difahami sebagai mekanisme sokongan jangka pendek, bukan peralihan tanggungjawab jangka panjang daripada usaha memperkukuh institusi awam.
Jika dana awam digunakan di kemudahan swasta, beberapa prinsip perlu ditegakkan dengan tegas.
Pertama, kawalan harga adalah wajib. Kerajaan perlu merundingkan kadar tetap dan telus bagi prosedur serta perkhidmatan. Tanpa had harga, terdapat risiko hospital swasta menaikkan struktur caj kerana pembayaran dijamin melalui saluran awam. Kesihatan tidak boleh menjadi pasaran di mana kos meningkat hanya kerana adanya saluran dana daripada wang rakyat.
Kedua, piawaian kualiti mesti ditetapkan dan dipantau. Dana awam hanya wajar membayar perkhidmatan yang memenuhi standard klinikal dan etika yang ketat. Pesakit yang dirujuk ke hospital swasta tidak sepatutnya menerima kualiti rawatan lebih rendah daripada jangkaan dalam sistem awam. Pada masa yang sama, keperluan kualiti tidak boleh dijadikan alasan untuk mengenakan caj berlebihan.
Ketiga, fokus mesti kekal kepada manfaat rakyat, bukan keuntungan swasta. Sebarang pengaturan perlu mengutamakan pengurangan masa menunggu, peningkatan akses kepada rawatan kritikal dan membantu golongan yang benar-benar memerlukan sokongan kewangan. Struktur insentif yang menggalakkan jumlah prosedur lebih tinggi atau peluasan perkhidmatan berasaskan keuntungan boleh memesongkan keutamaan penjagaan kesihatan.
Keempat, langkah sebegini mesti disertai pelan jelas untuk meningkatkan kapasiti kesihatan awam secara selari. Kebergantungan sementara kepada hospital swasta tidak boleh menjadi jalan mudah yang menggantikan reformasi jangka panjang. Kita tidak mahu melihat semua ini menjadi sesuatu yang “sementara tetapi kekal”. Pelaburan perlu diteruskan dalam infrastruktur hospital kerajaan, peralatan perubatan, sistem digital, latihan tenaga kerja dan penambahbaikan keadaan kerja petugas kesihatan.
Memperkukuh sistem awam pasti dapat menjamin kelestarian, keadilan dan ketahanan negara menghadapi krisis kesihatan pada masa hadapan.
Akhirnya, persoalannya bukan sama ada hospital swasta patut wujud — kerana mereka akan terus memainkan peranan dalam sistem sedia ada — tetapi persoalan sebenar ialah bagaimana sumber awam digunakan dengan cekap dan telus.
Pembayar cukai menyumbang dengan harapan wang mereka digunakan untuk kepentingan awam, khususnya majoriti rakyat yang bergantung kepada kemudahan kerajaan. Sistem kesihatan awam yang kukuh bukan sekadar pilihan dasar sosial, tetapi juga pilihan ekonomi. Apabila rakyat mendapat akses rawatan berkualiti pada kos berpatutan, produktiviti meningkat, beban kewangan akibat bil perubatan berkurang dan kestabilan sosial bertambah baik. Sebaliknya, jika dana awam semakin banyak mengalir untuk menyokong hasil sektor swasta tanpa kawalan rapi, sistem ini berisiko menjadi kurang adil dan lebih mahal dalam jangka panjang.
Keutamaan mesti jelas: membina sistem kesihatan awam yang teguh, cekap dan dibiayai dengan baik. Jika kerjasama dengan hospital swasta diperlukan, ia hendaklah bersifat sementara, dikawal ketat, dengan kos terhad dan sentiasa berteraskan kepentingan rakyat.
Kesihatan awam ialah aset bersama. Ia perlu diperkukuh, bukannya diketepikan dalam sesuatu keputusan dasar kerajaan.
Oleh Wan Zamzahidi Wan Zahid,
Ahli Jawatankuasa Kempen Selamatkan Sistem Kesihatan Awam
Ahli Jawatankuasa Kempen Selamatkan Sistem Kesihatan Awam
